सुनेत्रा पवार महाराष्ट्राच्या पहिल्या महिला उपमुख्यमंत्री

महाराष्ट्राचे दिवंगत उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्या पत्नी सुनेत्रा पवार यांनी शनिवारी मुंबईतील लोकभवनात झालेल्या एका संक्षिप्त समारंभात महाराष्ट्राच्या उपमुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतली. त्या राज्याच्या पहिल्या महिला उपमुख्यमंत्री झाल्या.

तत्पूर्वी, महाराष्ट्र विधानसभेत झालेल्या राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाच्या विधिमंडळ पक्षाच्या बैठकीत सुनेत्रा पवार यांची विधिमंडळ पक्षनेते म्हणून निवड करण्यात आली. पदाची शपथ घेण्यापूर्वी सुनेत्रा पवार यांनी राज्यसभा सदस्यत्वाचा राजीनामा दिला.

राज्यपालांनी दिली शपथ

दिवंगत उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्या पत्नी सुनेत्रा पवार यांना आज लोकभवन येथे राज्यपाल आचार्य देवव्रत यांनी उपमुख्यमंत्रीपदाची शपथ दिली. महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्यासह फडणवीस यांच्या मंत्रिमंडळातील जवळजवळ सर्व सदस्य, राष्ट्रवादी काँग्रेसचे कार्यकारी अध्यक्ष प्रफुल्ल पटेल आणि प्रदेशाध्यक्ष सुनील तटकरे आणि सुनेत्रा पवार यांचे धाकटे पुत्र जय पवार हे या कार्यक्रमाला उपस्थित होते.

पंतप्रधान मोदी यांनी अभिनंदन केले

पंतप्रधान म्हणाले, “महाराष्ट्राच्या उपमुख्यमंत्री म्हणून कार्यकाळ सुरू केल्याबद्दल सुनेत्रा पवार यांचे खूप खूप अभिनंदन. ही जबाबदारी स्वीकारणाऱ्या त्या पहिल्या महिला आहेत. मला विश्वास आहे की त्या राज्यातील जनतेच्या कल्याणासाठी अथक परिश्रम करतील आणि दिवंगत अजितदादा पवार यांचे स्वप्न पूर्ण करतील.”

सुनेत्रा पवार यांच्या शपथविधीपूर्वी आणि नंतर सभागृहात “अजितदादा अमर रहे” (अजितदादा चिरंजीव असो) च्या घोषणा ऐकू आल्या. उपमुख्यमंत्रीपदाची शपथ घेण्यापूर्वी, महाराष्ट्र विधानसभेत झालेल्या राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या विधिमंडळ पक्षाच्या बैठकीत, राष्ट्रवादी काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते दिलीप वळसे पाटील यांनी सुनेत्रा पवार यांचे नाव नेते म्हणून प्रस्तावित केले आणि पक्षाचे आणखी एक ज्येष्ठ नेते छगन भुजबळ यांनी त्यांना पाठिंबा दिला.

अजित पवार बराच काळ जिथे बसले होते त्याच खोलीत ही बैठक झाली. दिवंगत नेत्याचा फोटो खोलीत लावण्यात आला होता आणि पुष्पांजली वाहताना अनेक आमदार भावुक झालेले दिसून आले. बैठकीत सुनेत्रा पवार यांना राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाच्या अध्यक्षपदाची जबाबदारीही देण्यात आली. आता पक्षाबाबतचे सर्व अधिकार त्यांच्याकडे असतील.

शरद पवार काय म्हणाले?

शनिवारी सकाळी बारामती येथे पत्रकारांशी बोलताना शरद पवार म्हणाले की, त्यांना उपमुख्यमंत्रीपदी सुनेत्रा पवार यांची नियुक्ती केवळ वर्तमानपत्रांमधूनच कळली. या विषयावर त्यांचा सल्ला घेण्यात आला नाही. पवार म्हणाले की त्यांचे आणि सुनेत्रा पवार यांचे पक्ष वेगळे आहेत. हा त्यांच्या पक्षाचा अंतर्गत निर्णय असेल. त्यामुळे त्यांना माहिती देण्यात आली नाही.

शरद पवार यांनी कबूल केले की दोन्ही पक्षांच्या विलीनीकरणाबाबत सुमारे चार महिन्यांपासून चर्चा सुरू होती. त्यांच्या मते, राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या वतीने अजित पवार चर्चेत होते आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या वतीने माजी प्रदेशाध्यक्ष जयंत पाटील आणि विद्यमान प्रदेशाध्यक्ष शशिकांत शिंदे चर्चेत होते. पवार म्हणाले की अजित पवार यांना दोन्ही पक्षांचे विलीनीकरण व्हावे अशी इच्छा होती आणि त्यांनी (शरद पवार) देखील यावर सहमती दर्शविली.

राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या नेत्यांच्या निर्णयाला फडणवीस यांनी पाठिंबा दिला.

सुनेत्रा पवार यांचे पती आणि महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांचे गेल्या बुधवारी विमान अपघातात निधन झाले. त्यांच्या निधनामुळे निर्माण झालेली रिक्त जागा भरून काढण्यासाठी त्यांच्या पक्षाने त्यांना अजित पवारांच्या जागी राज्याचे उपमुख्यमंत्री म्हणून नियुक्त करण्याचा निर्णय घेतला.

राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनीही राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या नेत्यांच्या निर्णयाला पाठिंबा दिला. त्यानंतर, एका बैठकीत सुनेत्रा पवार यांची राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या विधिमंडळ पक्षाच्या नेत्या म्हणून निवड झाली आणि त्यांना उपमुख्यमंत्री म्हणूनही शपथ देण्यात आली. आता, त्यांचे ज्येष्ठ पुत्र पार्थ पवार हे त्यांच्या रिक्त झालेल्या राज्यसभेच्या जागेवर निवडून येण्याची अपेक्षा आहे.

सुनेत्रा पवार बद्दल

• ६२ वर्षीय सुनेत्रा पवार औपचारिकपणे राजकारणात येण्यापूर्वी बारामतीमध्ये सामाजिक कार्यात सक्रिय होत्या. पवार कुटुंबाच्या वडिलोपार्जित गाव काटेवाडी येथील महिलांसोबत त्यांनी काम केले आहे.

• १९६३ मध्ये महाराष्ट्रातील धाराशिव (पूर्वी उस्मानाबाद) येथे जन्मलेल्या सुनेत्राचे वडील बाजीराव पाटील हे देखील राजकारणात सक्रिय होते आणि त्यांचे भाऊ पद्मसिंह पाटील यांनीही महाराष्ट्रात मंत्री आणि खासदार म्हणून काम केले आहे.

• पद्मसिंह पाटील हे अजित पवार यांचे काका शरद पवार यांचे मित्र होते. त्यांच्या पुढाकारानेच १९८५ मध्ये सुनेत्राने अजित पवार यांच्याशी लग्न केले.

• बारामतीला गेल्यानंतर काही वर्षांतच सुनेत्राने पवारांच्या वडिलोपार्जित गाव काटेवाडी येथे सामाजिक कार्यात रस घेण्यास सुरुवात केली.

• त्यांच्या पुढाकार आणि प्रयत्नांमुळे २००५ मध्ये काटेवाडीतील सर्व घरांमध्ये शौचालये बांधण्यात आली आणि २००६ मध्ये केंद्र सरकारकडून गावाला ‘निर्मल ग्राम’चा दर्जा मिळाला.

• नंतर, सौर पथदिवे, बायोगॅस संयंत्रे, कचरा व्यवस्थापन आणि सेंद्रिय शेतीला प्रोत्साहन दिल्यामुळे काटेवाडीला ‘मॉडेल इको व्हिलेज’ म्हणूनही ओळखले जाऊ लागले.

• २००८ मध्ये बारामतीमध्ये बारामती हाय-टेक टेक्सटाईल पार्कच्या स्थापनेत सुनेत्रा पवार यांनीही महत्त्वाची भूमिका बजावली.

• या प्रकल्पामुळे परिसरातील १५,००० हून अधिक लोकांना रोजगार मिळाला आहे, ज्यामध्ये बहुतेक महिला आहेत.