भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या कार्यांबद्दल आणि पत्रव्यवहाराबद्दल उत्सुक असलेल्यांना आता फक्त एका क्लिकवर ते उपलब्ध होतील, कारण जवाहरलाल नेहरू मेमोरियल फंड (JNMF) ने नेहरूंशी संबंधित सुमारे ३५,००० कागदपत्रे आणि ३,००० छायाचित्रे असलेले एक मोठे ऑनलाइन संग्रह तयार केले आहे.
JNMF मध्ये असे म्हटले आहे की “NehruArchive.in” मध्ये १९२० ते १९६० च्या दशकातील नेहरूंच्या जीवनातील विविध पैलूंचा समावेश आहे आणि कोणताही दस्तऐवज विनामूल्य शोधला आणि डाउनलोड केला जाऊ शकतो.
JNMF ने जारी केलेल्या प्रकाशनात म्हटले आहे की, “एकूण १०० खंडांचे डिजिटलायझेशन करण्यात आले आहे आणि त्यातील कोणतीही सामग्री विनामूल्य शोधली आणि डाउनलोड केली जाऊ शकते.” मूळ प्रिंट आवृत्त्या डिजिटल सामग्रीसह उपलब्ध आहेत.
त्यात म्हटले आहे की, “१९२० ते १९६० च्या दशकातील भारतीय इतिहासाच्या कोणत्याही पैलूचा अभ्यास करू इच्छिणाऱ्या प्रत्येकासाठी ही ऑनलाइन आवृत्ती खूप फायदेशीर ठरेल. ही ती वर्षे होती जेव्हा नेहरू स्वातंत्र्य चळवळीतील एक प्रमुख नेते होते आणि देशाचे पहिले पंतप्रधान बनले होते.”
या संग्रहात अंदाजे ३५,००० कागदपत्रे आणि जवळजवळ ३,००० छायाचित्रे आहेत. खंड ४४ पासून, म्हणजेच सप्टेंबर १९५८ पासून, नेहरूंची भाषणे मूळ हिंदीमध्ये उपलब्ध आहेत, ज्यांचे इंग्रजी भाषांतर देखील उपलब्ध आहे. या कागदपत्रांमध्ये नेहरूंची पत्रे, भाषणे, मुलाखती, फायलींवरील प्रशासकीय नोंदी, डायरी नोंदी आणि अगदी डूडल देखील समाविष्ट आहेत.
जेएनएमएफचे विश्वस्त आणि काँग्रेसचे सरचिटणीस जयराम रमेश म्हणाले की आतापर्यंत उपलब्ध असलेल्या कागदपत्रांमध्ये बहुतेकदा नेहरूंनी लोकांना लिहिलेली पत्रे आहेत, परंतु पुढचा टप्पा म्हणजे लोकांनी नेहरूंना लिहिलेली पत्रे मिळवणे. जेएनएमएफचे सचिव प्रोफेसर माधवन पलट म्हणतात, “आता हळूहळू नवीन भर घातली जाईल. यामध्ये छायाचित्रे, ऑडिओ, व्हिडिओ, नेहरूंवरील पुस्तके, त्यांच्या हयातीत नेहरूंवर प्रकाशित झालेली पुस्तके आणि इतर प्रकाशने, सार्वजनिकरित्या उपलब्ध असलेले इतर कोणतेही दस्तऐवज इत्यादींचा समावेश असेल.”
About The Author
