जागतिक शौचालय दिनानिमित्त ‘हमारा शौचालय, हमारा भविष्य’मोहीम सुरू

अकोला जिल्हा परिषदेतर्फे २१ नोव्हेंबरपासून हमारा शौचालय, हमारा भविष्य ही विशेष मोहीम राबविण्यात येत आहे.

“आपले शौचालय, आपले भविष्य” मोहीम शौचालयांचे महत्त्व आणि लोकांना सुरक्षित स्वच्छता प्रदान करण्यासाठी आणि स्वच्छ आणि निरोगी भविष्यासाठी तयार करण्यासाठी त्यांची योग्य देखभाल सुनिश्चित करण्यावर भर देते. ते सामुदायिक स्वच्छता संकुल (CSC) आणि वैयक्तिक घरगुती शौचालये (IHHL) दोन्हीसाठी ग्रामीण शौचालयांचे मूल्यांकन, दुरुस्ती आणि सौंदर्यात्मक सुधारणा यावर भर देते. ही मोहीम स्वच्छ भारत मिशन (ग्रामीण) च्या उद्दिष्टांशी सुसंगत आहे.

या मोहिमेची मुख्य उद्दिष्टे आहेत:

सीएससी आणि आयएचएचएलची कार्यक्षमता आणि दुरुस्ती सुधारणे

सामुदायिक शौचालयांसाठी विद्यमान ऑपरेशन आणि देखभाल प्रणालींचे मूल्यांकन आणि बळकटीकरण

समुदायांना त्यांच्या सीएससी आणि आयएचएचएलचे सौंदर्यीकरण करण्यासाठी प्रोत्साहित करणे आणि प्रोत्साहन देणे

समुदायांमध्ये, विशेषतः शाळांमध्ये, खालील विषयांवर जागरूकता निर्माण करणे: (i) व्यक्ती, समुदाय आणि राष्ट्रासाठी स्वच्छता आणि स्वच्छतेचे महत्त्व; (ii) विष्ठेचा कचरा सुरक्षितपणे हाताळणे, ज्यामध्ये सामुदायिक विष्ठेचा गाळ व्यवस्थापन प्रणालींचे पुनर्निर्माण किंवा स्थलांतर समाविष्ट आहे; (iii) हवामान-प्रतिरोधक स्वच्छता आणि सेवा वितरण प्रोटोकॉल.

संपूर्ण स्वच्छतेसाठी सामूहिक जबाबदारी मजबूत करण्यासाठी लोकसहभाग

२०१४ मध्ये स्वच्छ भारत मिशन (ग्रामीण) सुरू झाल्यापासून, भारताने ग्रामीण भागात स्वच्छता सुनिश्चित करण्यासाठी आणि गावे उघड्यावर शौचास मुक्त (ODF) करण्याच्या दिशेने अभूतपूर्व प्रगती केली आहे. २०१९ पर्यंत, ११० दशलक्षाहून अधिक शौचालये बांधण्यात आली आहेत. स्वच्छ भारत अभियान (ग्रामीण) टप्पा दुसरा २०२० मध्ये सुरू करण्यात आला आणि ओडीएफ प्लस मॉडेल व्हिलेजचा एक प्रमुख घटक म्हणून ओडीएफ शाश्वतता सुनिश्चित करणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे. “आपली शौचालये, आपले भविष्य” मोहिमेदरम्यान, राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशांना स्वच्छ भारत अभियान (ग्रामीण) अंतर्गत तळागाळातील प्रणाली मजबूत करण्यासाठी काम करण्याची विनंती करण्यात आली आहे.

राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये ग्रामपंचायत, ब्लॉक आणि जिल्हा पातळीवर मोहिमेच्या काळात राबवल्या जाणाऱ्या उपक्रमांसाठी जबाबदाऱ्या वाटून देऊन विविध क्षेत्रे आणि समुदायांचा सहभाग वाढवण्यासाठी ही मोहीम सुरू करण्यात आली आहे. राज्य/केंद्रशासित प्रदेशांमधील सर्व संबंधित विभागांना सहभागी होण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.

स्थानिक प्रतिष्ठित व्यक्ती/पद्म पुरस्कार विजेते/निवृत्त सशस्त्र दल आणि निमलष्करी कर्मचारी/ज्येष्ठ नागरिक/युवा गट (एनएसएस, एनवायकेएस, एनसीसी, इ.) आणि शालेय मुलांना ओळखण्याची आणि जागरूकता पसरवण्यासाठी आणि शौचालय वापराला प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि स्वच्छता राखण्यासाठी विविध उपक्रमांमध्ये त्यांना सहभागी करून घेण्याची विनंती राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशांना करण्यात आली आहे. स्वच्छता कर्मचाऱ्यांचा सत्कार आणि पात्र लाभार्थ्यांना आयएचएचएल स्वीकृती पत्रांचे वाटप हे देखील या मोहिमेचा एक भाग आहेत.

ही मोहीम मानवाधिकार दिनी, म्हणजेच १० डिसेंबर २०२५ रोजी संपेल.