: एकेकाळी जगातील सर्वाधिक प्रदूषित शहरांमध्ये गणले जाणारे चीनची राजधानी बीजिंग आज स्वच्छ हवेच्या दिशेने मोठी झेप घेताना दिसत आहे. कडक धोरणे, आधुनिक तंत्रज्ञान आणि राजकीय इच्छाशक्तीच्या जोरावर बीजिंगने वायुप्रदूषणावर प्रभावी नियंत्रण मिळवले आहे.
कोळशावर अवलंबित्व कमी करणे हा बीजिंगचा पहिला मोठा निर्णय ठरला. शहरातील कोळसा-आधारित वीज व हीटिंग प्रकल्प टप्प्याटप्प्याने बंद करून नैसर्गिक वायू व नवीकरणीय ऊर्जेचा वापर वाढवण्यात आला. यामुळे हवेत सोडल्या जाणाऱ्या घातक कणांचे प्रमाण लक्षणीयरीत्या घटले.
वाहतूक क्षेत्रातही मोठे बदल करण्यात आले. जुन्या आणि जास्त धूर सोडणाऱ्या वाहनांवर बंदी घालण्यात आली. वाहनांची संख्या नियंत्रित ठेवण्यासाठी ‘ऑड-ईव्हन’ नंबर प्लेट प्रणाली लागू करण्यात आली. त्याचबरोबर इलेक्ट्रिक वाहने, सार्वजनिक बससेवा आणि मेट्रो नेटवर्कला मोठ्या प्रमाणावर प्रोत्साहन देण्यात आले.
प्रदूषण करणारे कारखाने व उद्योग शहराबाहेर स्थलांतरित करण्यात आले. उर्वरित उद्योगांसाठी कठोर उत्सर्जन नियम लागू करून नियमभंग करणाऱ्यांवर मोठे दंड ठोठावण्यात आले. बांधकाम क्षेत्रातून होणारे प्रदूषण कमी करण्यासाठी धूळ नियंत्रणाचे नियम, पाणी फवारणी आणि कामाच्या वेळांवर निर्बंध घालण्यात आले.
यासोबतच बीजिंगमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वृक्षारोपण, ग्रीन बेल्ट आणि शहरी उद्याने विकसित करण्यात आली. हवेच्या गुणवत्तेचे रिअल-टाइम मॉनिटरिंग करून नागरिकांना प्रदूषणाबाबत सतर्क माहिती दिली जाते.
या सर्व उपाययोजनांचा परिणाम म्हणून बीजिंगमधील PM2.5 पातळीमध्ये मोठी घट नोंदवली गेली असून, शहराची हवा पूर्वीपेक्षा खूपच स्वच्छ झाली आहे. पर्यावरण संरक्षणासाठी ठोस निर्णय घेतल्यास मोठी शहरेही प्रदूषणमुक्त होऊ शकतात, याचे बीजिंग हे जिवंत उदाहरण ठरत आहे.
About The Author
