पचन व सांधेस्वास्थ्यासाठी दैनंदिन योगासन

पोटातील वायू आणि सांधेदुखीपासून मुक्त होण्यासाठी दररोज १५-२० योगासन करा. आजकाल मोबाईल फोन आणि लॅपटॉपवर जास्त वेळ घालवणे, अस्वस्थ खाण्याच्या सवयी आणि धावपळीची जीवनशैली यामुळे आपले शरीर आतून थकले आहे. या काळात, लोक पोटाच्या समस्या, गॅस, बद्धकोष्ठता, अस्वस्थता, चिंता, सांधेदुखी किंवा निद्रानाश यासारख्या समस्यांकडे दुर्लक्ष करतात, जरी हे शरीराचे संतुलन बिघडल्याची चिन्हे आहेत. आयुर्वेदानुसार, शरीरातील उर्जेचा प्रवाह विस्कळीत झाला की आजार उद्भवतात. हाताच्या मुद्रा ही ऊर्जा संतुलित करण्याचा एक सोपा मार्ग आहे. बोटांच्या माध्यमातून आपण मेंदू आणि मज्जासंस्थेशी थेट जोडतो.

विशिष्ट बोटांच्या आसनाचा शरीरावर खोलवर परिणाम होतो. आयुर्वेदानुसार, आपले शरीर पाच घटकांपासून बनलेले आहे: अवकाश, वायू, अग्नी, पाणी आणि पृथ्वी. जेव्हा यापैकी कोणताही घटक असंतुलित होतो तेव्हा त्याचा थेट आरोग्यावर परिणाम होतो. यापैकी, वायु घटक सर्वात अस्थिर मानला जातो. जर ही हवा शरीरात विचलित झाली तर त्यामुळे गॅस, अपचन, बद्धकोष्ठता, अस्वस्थता, सांधेदुखी, हृदयाचे ठोके वाढणे आणि चिंता यासारख्या समस्या उद्भवू शकतात.

या वायु तत्वाला शांत करण्यासाठी आणि संतुलित करण्यासाठी, योगामध्ये वायु मुद्रा नावाची एक विशेष आसन सांगितले आहे. ही आसन खूप सोपी दिसते, परंतु त्याचे परिणाम शरीराच्या आत खोलवर पोहोचतात. आयुर्वेद मानतो की अंगठा अग्नि तत्वाचे प्रतिनिधित्व करतो आणि तर्जनी वायु तत्वाचे प्रतिनिधित्व करते. जेव्हा आपण तर्जनी वाकवून अंगठ्याखाली दाबतो तेव्हा अग्नि तत्व हवेवर नियंत्रण ठेवते.

वायू मुद्रा करण्याची पद्धत खूप सोपी आहे. शांत ठिकाणी बसा. तुमचा पाठीचा कणा सरळ ठेवा आणि डोळे बंद करा. आता, तुमची तर्जनी वाकवून ती तुमच्या अंगठ्याच्या तळाशी दाबा, इतर तीन बोटे सरळ ठेवा. सामान्य श्वासोच्छ्वास ठेवा. या आसनात बसताच, तुमचे शरीर हळूहळू आराम करू लागते. दररोज किमान १५ ते २० मिनिटे याचा सराव केल्याने चांगले परिणाम मिळतात.

सकाळी रिकाम्या पोटी शांत मनाने सराव करणे सर्वात प्रभावी मानले जाते, परंतु आवश्यक असल्यास, ते खुर्चीवर बसून किंवा चालताना देखील केले जाऊ शकते. वायु मुद्रेचा परिणाम प्रथम मज्जासंस्थेवर दिसून येतो. ही मुद्रा मज्जातंतूंवर काम करते, हळूहळू चिंता, अस्वस्थता आणि ताण कमी करते. जेव्हा मन शांत असते तेव्हा शरीराचे अवयव देखील चांगले काम करू लागतात. याचा थेट परिणाम पचनसंस्थेवर होतो. आतड्यांमध्ये अडकलेल्या हवेमुळे गॅस, पोटफुगी आणि अपचन यासारख्या समस्या उद्भवतात. वायु मुद्रा ही अडकलेली ऊर्जा सोडण्यास मदत करते, ज्यामुळे पोट हलके वाटते. ही मुद्रा रक्ताभिसरण देखील सुधारते. जेव्हा रक्त प्रवाह सुधारतो तेव्हा पोषण सांधे आणि स्नायूंपर्यंत पोहोचते. म्हणूनच ही मुद्रा सांधेदुखी, सायटिका आणि स्नायूंच्या कडकपणासाठी उपयुक्त मानली जाते.